Laatst bijgewerkt:8 juli 2026

Politiek verlof: wanneer heeft een werknemer daar recht op?

Arbeidsrecht en verlof

Politiek verlof vraagt om goede afstemming tussen functie, verlof en bedrijfsbelang

Werknemers kunnen naast hun baan politiek actief zijn. Dat kan leiden tot vragen over verlof, werktijden, belangenconflicten en de organisatie van het werk.

Bespreek uw situatie

Kort antwoord

Wanneer heeft een werknemer recht op politiek verlof?

Dat hangt af van de politieke functie, de wet, cao, arbeidsovereenkomst en het bedrijfsbelang. Werkgever en werknemer moeten tijdig afstemmen hoe het verlof praktisch wordt ingevuld.

Belangrijkste aandachtspunten

  • Controleer wet, cao en arbeidsovereenkomst.
  • Maak afspraken over werktijden, bereikbaarheid en vergoeding.
  • Let op mogelijke belangenconflicten.
  • Leg afspraken schriftelijk vast.

Praktische aanpak

Bespreek politiek verlof niet pas op het moment dat afwezigheid al tot problemen leidt. Heldere afspraken voorkomen discussie over rooster, loon en taakverdeling.

Oorspronkelijke toelichting

De onderstaande toelichting is behouden als inhoudelijke context. Omdat wetgeving, beleid en rechtspraak kunnen wijzigen, is het verstandig om bij concrete beslissingen altijd de actuele situatie te laten beoordelen.

Het politiek verlof is geregeld in het Burgerlijk Wetboek artikel 7:643. In het oorspronkelijke wetsvoorstel Wet arbeid en zorg was politiek verlof ook opgenomen, maar nadien is besloten om dit toch in het Burgerlijk Wetboek te laten omdat dit recht te ver afstaat van de doelstellingen van de Wet arbeid en zorg.

Politiek verlof onbetaald

Het politiek verlof geeft een werknemer het recht op onbetaald verlof voor het als lid bijwonen van vergaderingen van:

  • de Eerste Kamer, het algemeen bestuur van een waterschap, veenschap of veenpolder;
  • vertegenwoordigende organen die bij rechtstreekse verkiezingen worden samengesteld, met uitzondering van de Tweede Kamer (wel gemeenteraden en provinciale staten);
  • colleges van wethouders, gedeputeerden, en van het dagelijks bestuur van een waterschap, veenschap of polderschap van wie de functie niet volledig wordt bezoldigd (en dus meer een nevenfunctie is, zoals de wethouder van een gemeente met minder dan 30.000 inwoners).

Het gaat hier om een vorm van buitengewoon verlof, waarbij geen recht op doorbetaling van het loon bestaat, tenzij anders in de arbeidsovereenkomst of cao is geregeld. De wet gaat ervan uit dat werknemer en werkgever tezamen afspraken maken over de mate en invulling van het politiek verlof. Als zij geen overeenstemming bereiken, kan de kantonrechter hierover een beslissing geven.

Voorbeeld

Een werknemer, werkzaam als manager werkvoorbereiding voor 36 uur per week, heeft verzocht om politiek verlof van 28 uur per week voor het vervullen van een wethouderschap. De werkgever heeft dit verzoek afgewezen. De werknemer legt de kwestie voor aan de kantonrechter. Deze overweegt dat volgens de wet politiek verlof betrekking heeft op het als lid bijwonen van vergaderingen. De werknemer heeft volgens de rechter zijn belang bij het bijwonen van vergaderingen, voorbereiding, vertegenwoordiging op provinciaal en regionaal niveau en ambtelijk overleg voldoende aangetoond. De werkgever heeft als zijn belang aangevoerd dat zij geen functies kent waar minder dan 16 uur per week wordt gewerkt, en dat voor managementfuncties een minimum van 32 uur per week geldt. De kantonrechter stelt het politiek verlof vast op 12 uur per week, voorgenoemde belangen tegen elkaar afwegende. De werknemer heeft dan overdag 16 uur per week beschikbaar voor zijn wethoudersfunctie terwijl hij 24 uur per week beschikbaar blijft voor zijn eigen dan wel een andere functie in dienst van de werkgever, zo berekent de rechter. Bron: Ktr. ’s-Hertogenbosch, 6 juli 2006 (JAR 2006/216).

Opzegverbod

De werkgever kan de arbeidsovereenkomst van een werknemer die politiek verlof heeft, niet opzeggen wegens het bijwonen van vergaderingen van vertegenwoordigende politieke lichamen. 

Hetzelfde geldt wanneer tussen de werkgever en de werknemer geen overeenstemming bestaat over het verlof, zolang de rechter nog geen beslissing over het verlof heeft genomen.

Bron: pwnet.nl

Veelgestelde vragen

Is politiek verlof altijd betaald?

Niet altijd. Dat hangt af van de wettelijke regeling, cao en afspraken tussen partijen.

Mag een werkgever politiek verlof weigeren?

Dat kan niet zonder meer. De concrete functie, regeling en bedrijfsbelangen zijn bepalend.

Moeten afspraken schriftelijk worden vastgelegd?

Ja, dat voorkomt discussie over omvang, loon, rooster en terugkeer naar het werk.

Wilt u weten wat in uw situatie verstandig is?

AMBTENARENRECHT

In Nederland hebben ambtenaren voorlopig nog een specifieke, eigen arbeidsrechtelijke regeling: het ambtenarenrecht. Daarbinnen bestaat onderscheid tussen verschillende ambtenaren: rijksambtenaren, provincieambtenaren, gemeenteambtenaren, onderwijsambtenaren en ambtenaren werkzaam in overige sectoren, zoals politieagenten of militairen. Veel van deze ambtenaren hebben hun eigen rechtspositieregelingen.

Waar kunnen we u mee helpen?

Adviesgesprek aanvragen

Vraag nu een juridisch adviesgesprek aan en krijg vrijblijvend advies van onze specialisten.
Adviesgesprek aanvragen

Contact opnemen

Onze medewerkers voorzien u graag van advies en ondersteuning. Neem contact met ons op met uw vragen.
Contact opnemen
Schravenmade Advocaten in Maarssen, Utrecht, onderscheidt zich al meer dan 40 jaar door specialisatie in vooral ondernemingsrecht, waaronder arbeidsverhoudingen, ambtenarenrecht en ontslagrecht. Bovendien begeleiden we fusies en overnames.
Schravenmade Advocaten heeft geen stichting derdengelden. Schravenmade Advocaten ontvangt daarom geen derdengelden.
© Copyright 2026 - Schravenmade Advocaten - Alle rechten voorbehouden
Bisonspoor 1218
3605 KZ Maarssen
De advocaten van Schravenmade Advocaten doceren o.a. in opdracht van de NVM en zijn betrokken bij de ontwikkeling van het onderwijs aan makelaars en taxateurs.
pencilphone linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram