Oorspronkelijke toelichting

De onderstaande toelichting is behouden als inhoudelijke context. Omdat wetgeving, beleid en rechtspraak kunnen wijzigen, is het verstandig om bij concrete beslissingen altijd de actuele situatie te laten beoordelen.

Wanneer iemand overlijdt, dan ontvangen de erfgenamen de bezittingen en de schulden die de erflater op de dag van overlijden heeft. We noemen dit ook wel de nalatenschap of, minder formeel, de erfenis. De erfgenamen hoeven de nalatenschap niet te accepteren, of zij kunnen de erfenis aanvaarden onder voorwaarden. Wij vertellen u hier graag meer over.

Verplichte advocaat

Heeft de overledene geen testament, dan gelden de regels uit het Burgerlijk Wetboek. Hierin staat wie de erfgenamen zijn. Bent u erfgenaam, dan is het voor het aanvaarden of verwerpen van de erfenis niet verplicht om een advocaat in te schakelen. Dat wordt anders wanneer u het niet eens bent met de verdeling van de erfenis en u om die reden een erfrechtprocedure bij de rechtbank start.

Ook wanneer het inschakelen van een advocaat niet verplicht is, kan het wel verstandig zijn om een jurist mee te laten kijken met de afwikkeling van de nalatenschap. Dit voorkomt problemen achteraf en zorgt ervoor dat u vooraf goed geïnformeerd bent over uw rechten en plichten.

Aanvaarden of verwerpen

U kiest er zelf voor of u de erfenis wilt accepteren (aanvaarden) of verwerpen. In dat laatste geval weigert u de erfenis aan te nemen en doet u afstand van de nalatenschap. U dient hiervoor bij de balie van de rechtbank een verklaring af te leggen om zo formeel vast te leggen dat u de erfenis verwerpt.

Bij zuivere aanvaarding accepteert u de nalatenschap. Volgens de wet is dit al aan de orde wanneer u uzelf spullen van de overledene toe-eigent. U gedraagt zich daarmee alsof u voornemens was om de erfenis zuiver te aanvaarden. Wilt u de erfenis in principe aanvaarden, maar wilt u er zeker van zijn dat u dan geen schulden erft, dan kunt u de erfenis beneficiair aanvaarden. Hierbij is het van belang dat u nog niet handelt alsof u de erfenis zuiver aanvaardt.

U legt voor het beneficiair aanvaarden een verklaring bij de griffie van de rechtbank af. Als er meerdere erfgenamen zijn, en een van hen heeft de erfenis al beneficiair aanvaard, dan moet u binnen drie maanden na de kennisgeving hiervan zelf ook een keuze maken of u de erfenis (beneficiair of zuiver) aanvaardt of verwerpt. Maakt u geen keuze binnen deze drie maanden, dan geldt dat u de erfenis beneficiair aanvaard heeft.

Wat is vereffening?

Als minimaal één van de erfgenamen de nalatenschap beneficiair aanvaardt of als de rechtbank een vereffenaar benoemt, dan geldt dat de nalatenschap vereffend moet worden. Vereffenen is een wettelijke procedure voor de afwikkeling van de nalatenschap, waarbij het positieve saldo gebruikt wordt om de schulden van te betalen. Blijft er na de vereffening een positief saldo over, dan wordt dit verdeeld over de erfgenamen die de erfenis aanvaard hebben.

Wilt u advies over het al dan niet aanvaarden van een nalatenschap of heeft u andere vragen met betrekking tot het erfrecht? De specialisten van Schravenmade Advocaten staan u graag te woord.