Oorspronkelijke toelichting

De onderstaande toelichting is behouden als inhoudelijke context. Omdat wetgeving, beleid en rechtspraak kunnen wijzigen, is het verstandig om bij concrete beslissingen altijd de actuele situatie te laten beoordelen.

Honderden mensen hebben zich sinds 1 juli voor advies gemeld bij het Huis voor Klokkenluiders. Dat heeft het Huis zelf bekend gemaakt.
De meeste contacten met het Huis gingen over vragen om meer informatie. Maar in 43 gevallen bleek het echt om een klokkenluiderszaak te gaan. Dat zijn meldingen over een schending van een wettelijk voorschrift of een gevaar voor veiligheid, gezondheid, milieu of integriteit.
Het Huis voor Klokkenluiders komt voort uit de gelijknamige wet die op 1 juli van kracht werd. Die verplicht bedrijven met meer dan vijftig medewerkers om een interne meldregeling te hebben voor misstanden. Een klokkenluider die te goeder trouw een misstand meldt, mag daar geen financieel nadeel van ondervinden. Ook mag hij of zij hierom niet worden ontslagen. Deze regels blijken amper bekend bij de meeste werkgevers.
Volgens voorzitter Lover is er nog veel onduidelijkheid over het begrip klokkenluider. "Het gaat om werknemers die tegen een misstand op hun werk aanlopen,daar intern melding van maken, maar vervolgens op serieuze weerstand stuiten. Het komt regelmatig voor dat zo iemand dan flink wordt tegengewerkt, of zelfs ernstig wordt benadeeld", aldus Loven.
Ook het begrip misstand is niet altijd duidelijk. "Denk bijvoorbeeld aan stelselmatige fraude, corruptie, mishandeling van patiënten of ernstige milieudelicten. De misstand gaat dus vaak meerdere partijen aan, heeft een structureel karakter en wordt niet of onvoldoende aangepakt door het management."
Ook moet de eigen werkgever eerst de kans krijgen om zelf iets te doen aan de misstand. Doet hij dat niet, niet tijdig of niet adequaat, of kan de melder in redelijkheid niet terecht bij de werkgever, dan kan de melder naar het Huis voor Klokkenluiders.
 
ANP, 9 november 2016