Contractenrecht
Een crisis, leveringsprobleem, ziektegolf of overheidsmaatregel kan nakoming van een contract moeilijk of onmogelijk maken. Toch is niet iedere tegenvaller overmacht. De eerste stap is altijd: wat staat er in de overeenkomst en algemene voorwaarden?
Laat uw overmachtspositie beoordelen
Kort antwoord
Overmacht kan spelen als een partij een contractuele verplichting niet kan nakomen door een oorzaak die niet voor haar rekening komt. Of een beroep slaagt, hangt af van de wet, het contract, algemene voorwaarden, de voorzienbaarheid van de situatie en wat partijen hebben gedaan om schade te beperken.
Veel contracten en algemene voorwaarden bevatten een overmachtsclausule. Daarin kan staan welke situaties als overmacht gelden, welke meldplicht bestaat en welke gevolgen optreden.
Een ruime clausule kan helpen, maar is niet altijd beslissend. De concrete omstandigheden blijven belangrijk.
Is nakoming echt onmogelijk, of alleen duurder of lastiger geworden? Dat verschil is belangrijk. Hogere kosten of tegenvallende omzet leveren niet automatisch overmacht op.
Ook speelt mee of de oorzaak voorzienbaar was en of de partij het risico contractueel heeft aanvaard.
Wie een beroep op overmacht wil doen, moet kunnen uitleggen waarom nakoming niet mogelijk is. Verzamel bewijs van oorzaak, vertraging, alternatieven en genomen maatregelen.
Meld problemen tijdig aan de contractspartij. Stilzitten maakt de positie vaak zwakker.
Een geslaagd beroep op overmacht kan gevolgen hebben voor schadevergoeding, maar betekent niet altijd dat het contract eindigt. Soms wordt nakoming opgeschort, soms ontstaat discussie over ontbinding.
Bekijk daarom niet alleen of overmacht bestaat, maar ook wat u ermee wilt bereiken.
Leg in nieuwe contracten concreet vast wat onder overmacht valt. Denk aan leveringsketens, cyberincidenten, ziekte, staking, grondstoffenschaarste, overheidsmaatregelen en energieproblemen.
Neem ook op wat partijen moeten doen als zo'n situatie zich voordoet.
Meestal niet. Financiele problemen komen vaak voor rekening van de partij die moet betalen, tenzij bijzondere afspraken of omstandigheden anders meebrengen.
Nee. Hogere kosten maken nakoming niet automatisch onmogelijk. Het contract en de omstandigheden zijn bepalend.
Ja, dat is verstandig en vaak contractueel verplicht. Tijdige communicatie voorkomt extra schade en discussie.
CONTRACTENRECHT
Als twee partijen iets met elkaar afspreken is er sprake van een overeenkomst of contract. Particulieren en ondernemingen gaan doorlopend overeenkomsten met elkaar aan. Het contractenrecht is zodoende van toepassing op zowel particulieren als ondernemers.
